Дакументальны фільм “Горад, намаляваны восеньскім святлом” (Гомельское абласное ТВ, 1996) — нечаканае і вельмі дакладнае разбуральнае люстэрка для ўсіх стэрэатыпаў пра “кепскія 1990-я” і правінцыйную Беларусь. З першых кадраў кідаецца ў вочы тое, што сёння ўжо выглядае амаль фантастыкай: беларуская мова гучыць паўсюль — натуральна, без напружання і дэкларатыўнасці. Яна проста частка гарадскога жыцця, як транспарт, вуліцы, кавярні.
Горад на экране — чысты, дагледжаны, з ідэальнай разметкай, роўным асфальтам, вялікай колькасцю дрэваў. Транспарт акуратны, людзі — прыгожыя, стылёвыя, жывыя. Гэта Гомель, які цалкам не ўпісваецца ў ўяўленні пра разруху і безнадзейнасць. Асабліва ўражваюць неспахабненыя помнікі архітэктуры — без таннай абшыўкі, без пластыкавага “еўрарамонту”, з годнасцю формы і прасторы.
Візуальна фільм вельмі моцны: здымкі з верталёта, з цеплаходаў на Сожы, з аўтамабіля, начныя панарамы, рэстараны, гарадское жыццё ў руху. Паўнаводны Сож, вада, шырокія прасторы і шыкоўныя віды на гістарычны цэнтр — усё гэта стварае адчуванне еўрапейскага, сучаснага горада, які дыхае і развіваецца. Асобны штрых — інтэр’еры культавага бару “Грот” у палацы Палац Румянцавых і Паскевічаў пад раманс Зоі Гарынай “Паляўнічыя адпалявалі”. Асабліва кранальна глядзяцца жанчыны — прыгажуні, што з радасцю пазіруюць у сучасных салонах, крамах касметыкі, на фоне густоўных вітрын. Гэта тая альтэрнатыўная Беларусь, якая магла б нармальна, натуральна развівацца — без гістэрыі, без страху, без вынішчэння ўсяго жывога.
І таму галоўнае пытанне, якое застаецца пасля прагляду: дзе ўсе гэтыя людзі? Дзе гэтая лёгкасць, смеласць, эстэтыка, густ? Фільм глядзіцца як тэрапія — абавязковая для тых, хто настальгуе, хто верыць у міфы пра суцэльную цемру 1990-х і хто губляе час у бессэнсоўных “бульбасрачах” у сацсетках.
Асабістае адчуванне — трывожнае: здаецца, сёння зняць нешта падобнае ўжо не атрымалася б. Эпоха шэрасці, безгустоўнасці і пасрэднасці выціснула жывое, а камера, нават самая сумленная, ужо не знайшла б таго святла. Таму “Горад, намаляваны восеньскім святлом” з’яўляецца своеасаблівым дакументам часу, а не проста фільмам, доказам таго, што іншая Беларусь не была марай. Яна існавала.
Асобнай увагі заслугоўвае і аўтарская каманда фільма. Сцэнар напісаў Ул. Сцепаненка, аператарская праца І. Скорынава дакладна фіксуе горад без пастановачнай штучнасці, з любоўю да дэталяў і прасторы. Рэжысёр-кампазітар Л. Гедравічус стварае цэласны рытм карціны, у якім візуальнае і музычнае не спрачаюцца, а дапаўняюць адно аднаго. Асаблівую атмасферу фармуе прысутнасць Зоі Парахамчук-Гарынай, якая выконвае ў фільме ўласныя песні — яны гучаць як голас эпохі, інтымны і шчыры. Стужка была створаная Гомельскім абласным тэлеаб’яднаннем у той час, калі рэгіянальнае тэлебачанне яшчэ магло быць прасторай свабоды, густу і адказнасці перад гледачом.
