Пад Петрыкавам могуць знесці аўтобусны прыпынак з савецкай мазаікай. Пра запланаваны дэмантаж паведаміў у Threads праект Belarusian Soviet Bus Stops, які дакументуе і папулярызуе такія аб’екты.
“Прыпынак будзе дэмантаваны ў найбліжэйшыя некалькі тыдняў. Калі вы займаецеся будаўнічымі работамі, можна паспрабаваць захаваць мазаіку”, — напісалі аўтары праекта.
Мастацтва, якое было часткай штодзённасці
Адметнасць такіх павільёнаў — спалучэнне малой архітэктурнай формы і манументальнага мастацтва. Прыпынак служыў не толькі сховішчам ад дажджу: мазаіка рабіла яго пазнавальным месцам, якое адрознівалася ад суседніх. Аўтарства і час стварэння менавіта гэтага пано ў прыведзеным паведамленні не названыя. Аднак страта аб’екта азначае знікненне арыгінальнага афармлення, якое немагчыма замяніць усталяваннем стандартнага павільёна. Праект прапануе ўратаваць хаця б фрагменты мазаікі. Сярод магчымых варыянтаў іх далейшага выкарыстання — размяшчэнне ў інтэр’еры або стварэнне музея манументальнага мастацтва.
“Хаця б фрагменты захаваць”
Паведамленне пра дэмантаж прыпынка выклікала дыскусію. Адны карыстальнікі прапануюць перанесці мазаіку ў музей, іншыя сумняваюцца ў яе каштоўнасці.
“Знікае цэлы пласт культуры. Так, не самае важнае, але таксама частка гісторыі”, — адказваюць аўтары праекта.
“Няхай знойдзецца магчымасць яе захаваць”, — піша адна карыстальніца.
У абмеркаванні гучыць і пытанне пра своечасовы догляд: чаму пра захаванне пачынаюць гаварыць толькі тады, калі канструкцыю ўжо рыхтуюць да дэмантажу?
Гомель таксама губляе манументальнае мастацтва
Дакладнай агульнай колькасці знішчаных мазаік у Беларусі ў правераных крыніцах няма. Але асобныя страты задакументаваныя, у тым ліку ў Гомелі.
У гутарцы са “Штоднем“ спецыяліст па рэстаўрацыі назваў тры прыклады ўжо страчаных манументальна-дэкаратыўных работ: мазаічнае пано “Швачкі” на Доме быту на рагу Гагарына і Інтэрнацыянальнай, барэльефы на медвучэльні і сграфіта на тарцы пяціпавярховіка побач з медуніверсітэтам.