Парк “Фестывальны” ў Гомелі мае тое, чаго іншым гарадскім прасторам часта бракуе: 32 гектары зялёнай тэрыторыі, стары лес, вадаёмы, дзіцячая зона, спартыўныя маршруты, мемарыял, добры доступ з Рэчыцкага праспекта. Яго заклалі ў 1968 годзе на частцы былога Назараўскага лесу; парк падзелены на мемарыяльную і спартыўную часткі. Але ўражанне гомельцаў ад парку цяпер зусім не пра тое месца, дзе хочацца затрымацца. У Threads карыстальніца напісала, што парк фактычна пакінулі без догляду: не косяць траву, не высаджваюць кветкі, а з нармальнай ежы і адпачынку — амаль нічога. Яе допіс сабраў больш за дзесяць тысяч праглядаў і шмат каментароў, якія склаліся ў даволі выразную карціну.
“Парк у жахлівым стане, запушчаны, недагледжаны, лаўкі ўжо ўсе аблезлыя”, — піша адна з каментатарак. Іншыя згадваюць смецце каля вадаёмаў, непрывабныя берагі, цемру вакол возера пасля вечара. Жыхарка, якая раней звярталася ў службу 115 з просьбай пачысціць вадаём, атрымала адказ, што ён тэхнічны і чыстка не патрэбная. Само па сабе гэтае тлумачэнне можа быць фармальна слушным. Але для чалавека, які бачыць у сажалцы качак сярод бутэлек і смецця, розніцы паміж “тэхнічным” і “грамадскім” вадаёмам няма: ён знаходзіцца ў парку, а значыць, успрымаецца як частка гарадской прасторы.
У гэтым і галоўная праблема “Фестывальнага”. Яго нібыта падтрымліваюць: дзе-нідзе абнавілі лаўкі, замянілі ліхтары па знешнім контуры, паставілі дзіцячую пляцоўку. Дзяржаўнае тэлебачанне яшчэ вясной паведамляла, што ў парку завяршаецца “маштабнае добраўпарадкаванне”. Але карыстальнік парку ацэньвае не справаздачу і не асобны новы аб’ект. Ён ацэньвае цэласны досвед: ці можна бяспечна прайсціся каля вады ўвечары, сесці на чыстую лаўку, прыйсці з дзіцем, выпіць кавы, скарыстацца прыбіральняй, не абыходзіць смецце і не адчуваць, што цябе тут церпяць, а не чакаюць.
Асобная тэма — сэрвіс для сем’яў. Аўтарка дыскусіі скардзіцца, што ў адзіным “Сіці-кафэ” меню зводзіцца да шаурмы, фры і сасіскі ў лавашы. Іншая карыстальніца сцвярджае, што на дзвярах установы ёсць забарона заходзіць з дзіцячымі вазкамі. Калі гэта сапраўды так, сітуацыя выглядае асабліва абсурдна: кавярня ў парку побач з дзіцячымі забаўкамі адсякае частку сваёй натуральнай аўдыторыі — бацькоў з маленькімі дзецьмі.
Вядома, не кожная няскошаная трава — прыкмета занядбання. У сучасным парку частку газонаў якраз варта пакідаць вышэйшымі: гэта лепш для насякомых, глебы і вады. Але такая практыка патрабуе праектавання і тлумачэння: дзе луг, дзе зона адпачынку, дзе пракошаныя сцежкі, дзе рэгулярны прыбор смецця. Калі нічога не пазначана і не абслугоўваецца, жыхары бачаць не экалагічны падыход, а бур’ян.
“Фестывальны” мог бы стаць адным з найлепшых сямейных паркаў Гомеля: з адкрытым і чыстым вадаёмам, нармальным асвятленнем вакол яго, безбар’ернымі дарожкамі, маленькімі кавярнямі, сезоннымі кіёскамі, публічнай прыбіральняй і прадуманай зонай ціхага адпачынку. Для гэтага не абавязкова класці новую плітку па ўсім лесе ці ладзіць чарговы паказальны “аб’ект добраўпарадкавання”. Спачатку трэба вярнуць базавую рэч — рэгулярны догляд і адказнасць за ўсю тэрыторыю, а не толькі за яе фасад. Пакуль жа самыя трапныя словы пра парк кажуць ягоныя наведнікі: патэнцыял велізарны, але месца паступова прывучае не заставацца ў ім надоўга.
Штодзень
Фота-відэа: threads.com/@julia_zhukovets
Можна пачытаць па тэме:
Разгул агратрэшу ў Гомелі, альбо як парк адпачынку перастаў быць зручным для гараджан